محمدرضا لطفی

متولد 17 دیماه 1325 در گرگان

درگذشت 12 اردیبهشت 1393 در تهران

موسیقیدان، ردیف‌دان و آهنگساز و همچنین نوازنده‌ی برجسته‌ی تار و سه‌تار

محمدرضا لطفی کانون فرهنگی و هنری چاووش، گروه شیدا و مکتب‌خانه میرزا عبدالله را تاسیس کرد.

هنرمندان زیادی مانند خانواده‌ی کامکارها، مجید درخشانی، حسین بهروزی‌نیا، حمید متبسم و صدیق تعریف از شاگردان وی بودند. لطفی علاوه بر تار و سه‌تار، نی، سنتور، دف و کمانچه نیز می‌نواخت.

لطفی با خوانندگانی همچون تاج اصفهانی، غلامحسین بنان و محمدرضا شجریان همکاری داشت و همچنین خوانندگانی مانند شهرام ناظری، صدیق تعریف، هنگامه اخوان و محمد معتمدی توسط وی به دنیای موسیقی معرفی شدند.

زندگی

لطفی تحصیلات عمومی خود را در همان شهر گرگان سپری کرد و در دوران جوانی برای یادگیری ساز سه‌تار به تهران نقل مکان کرد. آشنایی وی با حسین علی‌زاده و داریوش طلایی در همین دوران (سال اول حضورش در هنرستان) اتفاق افتاد.

در همان دوران هنرستان خود با دعوت حسین دهلوی به ارکستر صبا رفت و به عنوان نوازنده‌ی تار در این گروه مشغول به کار شد. او در سال 1343 جایزه‌ی اول موسیقیدانان جوان را به خود اختصاص داد.

محمدرضا لطفی در دوران هنرستان خود زیرنظر استادانی همچون حبیب الله صالحی و علی‌اکبر شهنازی بود.

لطفی دوره‌ای از زندگی خود را صرف یادگیری موسیقی کلاسیک غربی و نوازندگی ویولن کرد تا بتواند در آمریکا به تحصیل ادامه دهد. به گفته‌ی وی: یک روز چشمش به سه‌تار می‌افتد که روی دیوار اتاقش آویزان بود، سه‌تار را برداشته و به نواختن مشغول می‌شود. خود او می‌گوید: «همین که دوتا ناخن به آن زدم اشک از چشمانم جاری شد. دیدم که موسیقی غرب هیچ وقت چنین حالتی را به من نمی‌دهد».

او بعد از این اتفاق تصمیم گرفته بود که فقط به موسیقی ایرانی بپردازد.

تشکیل گروه شیدا

با ورود محمدرضا لطفی به رادیو، هوشنگ ابتهاج از او درخواست کرد تا گروهی تشکیل دهند و کارهایی در زمینه‌ی موسیقی ایرانی تولید کنند. بنا به خواسته‌ی ابتهاج این گروه به بازآفرینی ساخته‌های گذشتگان پرداخت، و به دلیل اینکه نخستین کاری که ساخته شد از آثار علی اکبر شیدا بود نام گروه را شیدا گذاشتند.

فعالیت رسمی این گروه در سال 1353 با همکاری هوشنگ ابتهاج در رادیو آغاز شد.

استاد محمدرضا لطفی در سال 1363 به دلیل بسته شدن بسیاری از آموزشگاه‌های موسیقی مجبور به ترک ایران شد و در سال 1385 دوباره به ایران بازگشت و شاگردانی در مکتب میرزاعبدالله فعالیت خود را ادامه داد.

پیکر استاد محمدرضا لطفی صبح روز 14 اردیبهشت 1393 از مقابل تالار وحدت به سمت زادگاهش یعنی گرگان بدرقه شد.